Oefening: 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8a | 8b

 

Gesprekken II - Oefening 2 (22-37)

Onder welke namen en deugde maakte U zich aan ons bekend?

1.Gesprek als gebed. (22-23)

 

22. Hoe wilt U dat wij U aanspreken?
Noem Mij Jahwèh of als weergave daarvan Betrokkene, Getrouwe of als omschrijving daarvan HERE, HEER, LORD.
Ik let op de intentie en eerbied waarmee u mijn Naam uitspreekt. U moogt Mij ook noemen God of Elohim, Heer(schappijvoerder) of Adonai, Koning der koningen.
Ik luister naar U als u Mij noemt naar mijn eigenschappen als de Almachtige, Alwetende of Heilige, Ene en Eeuwige.
U moogt Mij Vader noemen en Ons als Vader, Zoon en Heilige Geest afzonderlijk aanspreken.
Als u tot Mij bidt in de naam van mijn Zoon om Geestesgaven, zal Ik u deze door Hem aan u uitreiken!

 

23. Welke eigenschappen riep U, HEER, uit bij de Sinaï?
‘De HEER ging hem (= Mozes) voorbij en riep: Jahweh. De HEER is een barmhartige en genadige God, geduldig, groot in liefde en trouw, die goedheid bewijst tot in de duizendste generatie, die misdaden, overtredingen en zonden vergeeft, maar die een schuldige niet ongestraft laat, en de misdaden van (groot)ouders straft aan de kinderen en kleinkinderen, in de derde en vierde generatie.’, Ex. 34:6-7,
2. Wat betekenen de namen Jahweh en Adonai? (24-27)

 

24. Wil God dat wij Hem aanspreken met Jahwèh?
Dat zei Hij wel tegen Mozes: ‘leer uw volk Mij door alle generaties heen zo aan te spreken.’, Ex. 3:13-15. Daarom ademt deze Naam een geur van heiligheid, die wij niet bij andere namen vinden. In het oude verbond heeft men de Naam veelvuldig gebruikt (± 6800 maal in het OT). Later spraken rabbijnen de Naam uit eerbied zelden uit.
Zij vervingen deze bij het lezen door Elohim (= God) en Adonai (= Heer en Eigenaar). In het Nieuwe Testament komt de naam vaak voor in citaten uit het OT en wordt dan weergegeven door kurios (= Heer), Hand 2:21 (kurios) met citaat uit Joël 3:5 (Jahweh).

 

24.1 Hoe kunnen we, leraar, de vier letters J-H-W-H weergeven?
Hier zijn vier mogelijkheden. a. U kunt de naam onvertaald laten en daarmee het Hebreeuwse woord in andere talen invoeren als een vreemd element daarin.
b. U kunt deze inhoudelijk weergeven met varianten van ‘er-zijn’ als HIJ-IS-ER-BIJ, Betrokkene, Getrouwe, Eeuwig-Zijnde.
c. U kunt deze vervangen zoals de Zeventig, die het OT in de derde eeuw v.C. in het Grieks vertaalden (= Septuagint, LXX) en deze weergaven met Kurios. Een Latijnse vertaling zette dit om in Dominus (vgl. dominee = o heer) en opvolgers in Lord, Seigneur, Herr, HERE, HEER met hoofdletters ter onderscheiding van Heer (= Adonai) met kleine letters.
d. U kunt deze omschrijven met de Eeuwige, Onvergankelijke enz.

 

24.2. Hoe verdiepte de HEER zijn naam?
Hij deed dit vooral door handelingen. Farao ervoer aan de plagen in Egypte en ondergang van zijn ruiterij wie Jahweh is, Ex. 14-15. Israël ervoer Hem als Wonderdoener is, toen het ’s morgens manna zag liggen, Ex. 16. De naam kreeg een geduchte uitstraling in de samenstelling HEER-der-heerscharen. Het Hoofd van de engelen en mensen trad op als generaal en aanvoerder in de strijd, Jozua 8:7; 10-12; 2 Sam. 5:10; Ps. 80:5, 8,18, 20; Ps. 103:20; Jer. 35:17-19. Ballingen ondervonden de kracht van de Naam, toen Hij Cyrus gebruikte om hen terug te voeren naar Kanaän, Jes. 45:1-8. In een troonvisioen heet Hij: “Heilig, Heilig, Heilig, Heer, Albeheerser , die was en die is en die komt.”, Openb. 4:8-11; 8:10; 1:8.

 

25. Hoe kwam de naam Jehova in omloop?
Vertalers van het Hebreeuws waren nog niet op de hoogte van de gewoonte om in plaats van JHWH te lezen Elohim (= God) of Adonai (= Heer) en de klinkers e, o of a te zetten bij JeHoVaH. Daardoor kwam Jehova terecht in de King James-vertaling en via deze weer in andere vertalingen zoals de Turkse van 1998 waar God wordt weergegeven door Allah en Jahweh door Rabbin of Yehova.

 

26. Waarom schreef men HEER met een hoofdletter?
Ook Adonai betekent Heer(schappijhebber); wie het woord met een kleine letter ziet staan, weet dus meteen dat het niet om de vierletters van de verbondsnaam gaat. Uit de hoofdletters kan ook blijken dat de weergave van JHWH door HEER de inhoud en betekenis daarvan niet dekt. Het woord Jahweh is immers afkomstig van het werkwoord er-bij-zijn en betekent de Actief Aanwezige. De inhoud daarvan wisselde en kreeg steeds meer diepte als Redder en Richter, Gids en Geleide, Belofterijke en Bewerker van beloften, Waakzame en Wonderdoener enz.

 

27. Is er verschil tussen HERE, HEER en Heer?
Jahweh is de eigennaam van de verbonds-God. Adonai (Heer) is een aanspraaktitel, die uitgroeide tot eigennaam. God is onze Eigenaar en, Heer(schappijvoerder. Alle volken staan onder het bewind van hun regeringen en aanzienlijken (heren, = kurioi), maar God, hun rechtmatige Eigenaar, is aller Super-Heer. Hij heeft zeggenschap over hen als de Koning-der-koningen en Heer-der-heren, 1 Tim. 6:15; Openb. 17:14; 19:18. Er komen ook combinaties voor zoals: onze God is HEER (= Jahweh) en Heer (= Adonai, Gebieder). De weergave van de Statenvertalers door HEERE en HERE kreeg in de traditie een warme klank, maar betekent hetzelfde als HEER(schappijvoerder). Sommigen maken bezwaar tegen de omschrijving ‘HEER’ en ‘Heer’ omdat ook de man heer genoemd wordt; dit kan tegenzin oproepen en vervlakkend werken. Zo zou het ook anderen kunnen storen als men de Naam weergaf door DAME in plaats van HERE en door Dame in plaats van Heer, maar HEER is zo ingeburgerd dat deze weergave ook in nieuwe vertalingen werd voortgezet.

 

27.1. Wat betekent Heer bij gebruik voor Jezus Christus?
Jezus werd tijdens zijn leven aangesproken met kurios als titel voor een vooraanstande: Sir, mijn Heer, Seigneur. Zijn Vader verhoogde Hem bij zijn hemelvaart tot gelijkwaardige Heer(schappijhebber), Adonai, Kurios aan zijn rechterhand. Een Godsspraak voorzei al dat de HEER (Jahweh) hem zou aanstellen tot Heer (Adonai) van de koning, Ps.110:1; Hand. 2:36. Hij schonk Hem alle macht in hemel en op aarde, Mat. 28:18-20. Wie Hem als Heer belijdt, belijdt ook zijn Vader, Rom. 10:9; 1 Kor. 12:3; Fil. 2:11; 2 Kor. 4:5. In korte tijd groeide Jezus’ aanspraaktitel ‘heer van aanzien’ uit tot de glansrijke Superieure, op wiens mantel en dij geschreven staat de titel van zijn Vader: “Koning der koningen en Heer der heren!”, Openb. 19:16.
3. Wat betekent dat de Ene vol liefde en geduld is? (28-30)

 

28. Waarom heet Hij God en Eén?
Hij heet God (= El, Elohim) als soortnaam en als voor godheden gebruikte titel (2600 maal in OT). Hij heet Eén omdat Hij de enige God is en andere vereerde goden hersenschimmen en producten van verbeelding zijn die mensen van Hem af-brengen (af-goden), Ps. 115. Hij heeft als Ene recht op de liefde en aanbidding van zijn volk en de mensheid. Israëls Sjama’ (= luister) is ook de belijdenis van christendom en islam, maar bij de laatste ontbreekt het liefdegebod. ‘Luister, Israël, Jahweh is onze God, HIJ-IS-ER-BIJ is de Enige, Echaad. U zult liefhebben de HEER uw God met heel uw hart, met heel uw ziel en met al uw krachten.’, Deut. 4-5; Mat. 22:34-40.

 

28.1. Strijdt Hij nog om het monopolie?
De Ene duldt op de reli-markt geen collega’s maar uitvergrote delen van zijn schepping gaan concurrentie met Hem aan. Als surrogaat voor de Ene fungeren Humaniteit en Kunst, Volk en Staat, Voetbal en Mammon, Collectiviteit en Ras, Rom. 1:18-24; Ps. 115; 1 Kor. 8. Christus’ bevel om door getuigende christenen alle volken tot eerbiediging van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest te brengen, ontketende strijd tussen hen en Satan, Openb. 5-21. Nog steeds zijn joden, christenen en moslims elkanders rivalen, vaak concurrenten, soms vijanden door de pretentie de openbaring van Ene en Ware het dichtst of exclusief correct te benaderen. Omdat zij stukken in hun geloofsleer gemeen hebben, is het ook nodig en zinvol dat aanhangers van de Abrahamreligies om de ronde tafel elkaar verrijken, maar de christen blijft getuigen van het eeuwig behoud door het geloof in Jezus Christus als Redder.

 

29. Wat is liefde volgens de bijbel?
God is liefde (agapè), 1 Joh. 4:8. Daar liefde zich voltrekt tussen twee of meer personen, veronderstelt ook Gods liefde een Ik en Gij. De liefde van de Vader en de Zoon draagt het karakter van genegenheid en saamhorigheid en is bron en model van de onderlinge liefde van gelovigen, Joh. 17:19-26. De Liefderijke verkoos Israël als zijn eerstgeboren, bevoorrechtte zoon uit de volken, Deut. 4:37; Ex. 4:22; Hos. 11:1, als voorafschaduwing van zijn eniggeboren Zoon, Joh. 3:16, die, bewogen met ons lot, naar de aarde kwam om onze schuld weg te nemen en Satans werken te verbreken, 1 Joh. 3:5-10. De liefde wordt toegespitst in de gestalten van barmhartigheid en zachtmoedigheid, vergevingsgezindheid en geduld, ootmoed en gerechtigheid enz., Mat. 5:5; 1 Kor. 13.

 

30. Hoe en waarom tonen christenen hun liefde naar buiten?
Zij halen hun liefde uit de Wijnstok, die hen als ranken vrucht doet dragen, Joh. 15:1-17, laten zich voortstuwen door het dubbelgebod van de liefde, Deut 6:4; Mat. 22:34-40, hebben tot model Christus’ levenswandel, 1 Pe. 3:18-22, 4:1-19, en de wederzijdse liefde van Vader en Zoon, Joh. 17:20-23, en worden bemoedigd door de belofte van eeuwig loon, Mat. 5:1-16; 10:28; 2 Tim. 4:6-8. Zij nemen uit roeping deel aan het publieke leven om vrede en gerechtigheid na te streven en anderen te winnen, Mat. 5:24-16; 1 Pe. 2:9-10.
4. Wat leren bijbel en koran over de tolerantie? (31-35)

 

31. Wat belijdt de islam van Gods liefde?
Allah’s barmhartigheid en het geloof in Hem en gehoorzaamheid aan Hem en Mohammed staan in de koran centraal, maar de wederzijdse genegenheid tussen Allah en zijn dienaren ontbreekt niet, s. 3:31-32; 5:54; 24:35. Mystici beijverden zich om de liefde en gemeenschap tussen Allah en de gelovigen een grotere plaats te geven. Daardoor ontstond een strijd tussen diverse partijen. Het gelukte Al-Ghazali (1059-1111) wetsgeleerden, theologen en mystici tot elkaar te brengen in het geloof in de wederkerige liefde tussen Allah en zijn dienaren, maar er blijven spanningen.

 

32. Wat verenigt christenen/moslims in erkenning van Gods liefde?
Beide erkennen Hem als de Barmhartige, Goede, Geduldige en de Ene, die geen genoten naast zich heeft. Zij noemen Hem God van de grote drie, Abraham, Isaak, Jakob, maar de islam noemt in plaats van Isaak of naast hem graag Ismaël.

 

33. Wat zijn belangrijkste verschillen?
De Kerk gelooft in de Vader, de Zoon en de Heilige Geest als onopgeefbare identiteit. De Vader ontsluit zich voor de Zoon en heeft zich voor ons ontsloten door uit liefde zijn Zoon aan ons te schenken. De Zoon ontsluit zich voor de Vader en heeft zich voor ons ontsloten door vlees te worden en zich te offeren aan de Vader aan het kruis tot herstel van het verbond tussen Hem en ons. De Heilige Geest ontsluit zich voor de Vader en de Zoon en heeft zich voor ons ontsloten door zich uit te storten in onze harten en ons Gods liefde te schenken. De Drie-Enige, die het met opstandigen verbroken verbond herstelde, roept ieder op: ‘laat u met Mij verzoenen en laat Mij u in mijn verbond opnemen!’ Moslims erkennen wel de breuk tussen God en mens, maar trekken deze niet diep genoeg door en kennen Christus’verzoeningswerk en het reinigende werk van de Geest in wedergeboorte en heiliging niet en evenmin de trinitarische gemeenschap.

 

34. Belijden christenen en moslims samen echt de Barmhartige?
De HEER presenteert zich als Genadig en Barmhartig aan Mozes, Ex 34:6a; Ps. 103. Alle soera’s – behalve negen – beginnen met In de naam van Allah, de Barmhartige Erbarmer. De Hebreeuwse en Arabische woorden van erbarming komen van dezelfde stam (r.h.m, rèchèm): ingewanden, baarmoeder, bron van leven en emoties. Waar joden, christenen en moslims Tora, Bijbel en Koran grondig lezen kunnen zij niet koel voorbij gaan aan deze grondwoorden; waar zij daarin echt het hart van de Erbarmer voelen kloppen, ervaren zij ook elkanders warme hart(elijkheid).

 

35. Wat is de enige goede grondslag van de tolerantie?
Dat is Gods lankmoedigheid, Ex. 34:6b; Jona 3:10; Rom. 2:4. De Heilige is nooit onverschillig tegenover ongerechtigheid en acht evenmin alle godsdiensten gelijkwaardig, maar wil niet dat zijn medewerkers rijpend onkruid voortijdig uit de akker trekken en het goede met het kwade zaad uitroeien, Mat 13:24-30; 36-43. Hij oefent geduld opdat mensen tot ommekeer komen en hun behoud in Jezus Christus vinden, 2 Pe. 3:9. Het christendom heeft van de vierde tot de achttiende eeuw dit geduld niet voldoende betracht, ketters op de brandstapel gebracht en heidenen vermoord.
Volgens de koran is er in de godsdienst geen dwang, 2:256. De islam veroverde gebieden uit zijn superioriteitsbewustzijn ten opzichte van joden, christenen en ongelovigen (kafirs). Joden en christenen waren in moslimstaten vrij om hun geloof te belijden in de status van minderwaardigen, die belasting moesten betalen en in eigen klederdracht herkenbaar zijn. Laten christenen en moslims volhardend bidden en met de uiterste krachtsinspanning er voor ijveren dat God alle landen zegent met de vier vrijheden van meninguiting (geen censuur), vrijheid van godsdienstuitoefening (ongehinderd cultisch belijden), vrijheid van gebrek (geen honger) en vrijheid van angst (geen tirannie).
5.Wat betekenen goedertieren, wijs en rechtvaardig? (36-37)

 

36. Wat betekenen goed(ertieren)heid en trouw?
Als derde en vierde deugd riep de HEER uit aan Mozes: ‘(Ik ben) groot-in-liefde-en-trouw, rab-chèsèd-we-èmèt!’, Ex. 34:6c. Variante vertalingen zijn: ‘rijk-in-welwillendheid en -betrouwbaarheid’ en ‘vol-goedheid en -waarheid.’ Hij hield van het door Hem uitgekozen volk Israël en bleef dit trouw, ook in zijn oordelen, Jer. 31:35-37; Hos. 11; Rom. 9-11. Hij betuigde deze deugden vooral aan David, 2 Sam. 7:16; 22. Psalm 89 is de lofzang op Gods liefde en trouw aan hem en zijn dynastie, 89:1, 2, 15b, 25, 29 , 34, 50 (zeven maal). Hij vervulde dit woord aan Maria, telg uit Davids geslacht en plaatste haar zoon eeuwig op de troon, Luc. 1:31-33. Hij bevestigt alle waarheden in Christus, 2 Kor. 1:12-22, schenkt gelovigen het Woord en de Geest der waarheid, Joh. 16:13; 17:8-10; 2 Tim. 2:15, en maakt hen tot stevige pijlers en hechte grondslag van zijn waarheid, 1 Tim. 3:14-16.

 

37. Waaruit blijken Gods wijsheid en gerechtigheid?
De schepping weerspiegelt in het kleine en grote, zee en zon, klipgeiten en nijlpaarden zijn hoge intelligentie, Job 38-40; Jes. 40:12-13. In zijn wijze gang met enkeling en volken nam Hij ook zijn gelijkmakende, vergeldende en verlossende gerechtigheid op, Jes. 40:12-31. Vele vragen komen in ons tot rust in het geloof dat Hij in de geschiedenis zijn recht als eis, bevrijding en gericht voltrekt. Het wrede kruis op Golgota – de toenmalige elektrische stoel – was wijs omdat Hij aan zijn eigen gerechtigheid verplicht was het obstakel van schuld, straf en toorn te verwijderen.
Christus voldeed in onze plaats aan Gods eisende, gelijkmakend-straffende en herstellende gerechtigheid tot onze rechtvaardiging. Rom. 3:21-31. De verblinde vindt het kruis dwaas en overbodig, de hoogmoedige ergert zich eraan: waarom kan de Barmhartige hen die hun missers betreuren geen vergeving schenken zonder deze lijdensweg? De gelovige roemt in het kruis als Gods wijze weg waarbij Hij vijanden gebruikte tot onze verlossing, 1 Kor. 2, en ziet uit naar de Rechter, die alles aan het licht brengt en allen oordeelt naar hun daden, Mat. 25; 1 Kor. 4:1-5; Openb. 20:12, Oef. 35, 49.

 

37.1. Uit welke eigenschappen blijkt Gods verhevenheid?
Hij is de Alwetende, Ps. 139, voor wie wij niets kunnen verbergen. Hij slaat alles op in zijn geheugen en opent de boeken (‘computers’) bij onze dagvaarding, Openb. 20: 11-15. Hij is de Alziende, wiens oog zorgzaam gericht is op allen die Hem eerbiedigen en vertrouwen, Ps. 33:19-21. De beeldbuis, waardoor ons oog in een flits een breed veld van feiten opneemt, geeft ons enig idee van zijn brede blik. Hij is de Alhorende, tot wie wij op alle plekken kunnen bidden vertrouwend dat Hij ons door en om Jezus Christus, onze middelaar verhoort, Joh. 4:23-24; 14:12-14. De mobiele telefoon en radio, waardoor ons veel informatie bereikt, geven ons enig besef van het giga-gehoor van de Alomtegenwoordige.
‘Aan Hem die zetelt op de troon en aan het Lam (komt toe) lof en eer en heerlijkheid en kracht tot in alle eeuwigheid.’, Openb. 5:13b.

 

Oefening: 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8a | 8b